Edyp

     Edyp (gr. kłapouchy) mit. gr. - syn Lajosa i Jokasty. Wyrocznia ostrzegła Lajosa, że zginie z rąk syna, który potem poślubi własną matkę. Kiedy urodził się syn Edyp, Lajos przebił mu stopy i kazał porzucić w górach. Dziecko uratował pasterz i zaniósł go do króla Koryntu Polibosa oraz jego żony Merope.

     Kiedy Edyp dorósł, udał się do wyroczni delfickiej, która wyjawiła mu, że zabije własnego ojca i poślubi matkę. Przerażony tym Edyp, przekonany, że jego ojcem jest król Koryntu, postanowił udać się w odległą krainę, aby zapobiec spełnieniu się wyroczni. W drodze doszło do bójki ze spotkaną grupą podróżnych, podczas której Edyp zabił nieznanego starca.; był to Lajos. Edyp dotarł do Teb, gdzie po śmierci Lajosa władzę przejął Kreon. W mieście grasował potwór Sfinks, który mordował mieszkańców nie znających odpowiedzi na jego zagadkę. Dzięki wizji z proroczego snu Edypa uratował miasto od potwora, rozwiązując jego zagadkę i w nagrodę otrzymał rękę Jokasty. Miał z nią dwóch synów (Polinejkesa i Eteoklesa) i dwie córki (Antygonę i Ismenę). Jednak Teby zaczęły nawiedzać nieszczęścia. Edyp dowiedział się od wróża Tejrezjasza, że jest to kara za ojcobójstwo i kazirodztwo. W rozpaczy oślepił się i udał na wygnanie, gdzie towarzyszyła mu Antygona. Ukojenie i oczyszczenie z win zyskał w Kolmass, gdzie zmarł.

     Mit o Edypie stał się podstawą antycznej tragedii napisanej ok. roku 427 p.n.e. przez greckiego dramatopisarza Sofoklesa. Obok innych dwóch sztuk Sofoklesa - Edypa w Kolonie i Antygony należy do tak zwanego cyklu Tebańskiego.

Czytaj także: Sofokles, Antygona.