Petroniusz

     Petroniusz Gaius zwany Arbitrem (27-66 n.e.) - rzymski pisarz (poeta), filozof i polityk. Przypisuje mu się autorstwo wydanej anonimowo powieści Satyricon. Krytykowany przez stoików sybaryta, praktyk epikureizmu. Uzyskał duży wpływ na Nerona. Dla zafascynowanego kulturą grecką i uważającego się za artystę cesarza oraz jego zmanierowanego dworu, stał się wyrocznią w sprawach dobrego smaku i wartości artystycznych. Stąd przydomek Arbiter elegantiae (elegantiarum). Swój wpływ na cesarza przypłacił nie tylko niechęcią Seneki, ale również nienawiścią prefekta pretorianów Ofoniusza Tygellinusa, który wykorzystał spisek na życie Nerona do oskarżenia Petroniusza o kontakty z jednym z przywódców spisku, Gajuszem Pizonem. Petroniusz popełnił w związku z tym samobójstwo.

     Przypisuje mu się autorstwo komediowej, awanturniczej powieści Satyryki (Satyricon liber). Zachował się jedynie fragment dzieła, napisanego w formie tzw. greckiego romansu, przedstawiającego w sposób zabawny, ale jednocześnie bardzo realistyczny życie różnych warstw ówczesnego społeczeństwa rzymskiego. Głównym bohaterem i narratorem powieści jest młody (ok. dwudziestoletni) mężczyzna imieniem Enkolpiusz, na którym ciąży klątwa Priapa skutkująca całkowitą impotencją, a rzucona wskutek świętokradztwa, jakiego Enkolpiusz dopuścił się wobec kultu tego boga. Enkolpiusz razem z towarzyszącym mu chłopcem Gitonem wyrusza w podróż, która wiedzie od Marsylii, przez Italię w kierunku południowym. Co jest celem tej podróży, nie wiadomo na skutek fragmentarycznego tylko zachowania Satyriconu, ale podejrzewa się, że zmierzają do Lampsakos, które stanowiło centrum kultowe Priapa, celem przebłagania zagniewanego boga i usunięcia klątwy.