Przeczytane Książki.
  KSIĄŻKA TV   KSIĄŻKI I LUDZIE   KATALOG KSIĄŻEK   ZNALEZIONE W KSIĄŻKACH   KONKURSY   COOKIES
 
Dział: historia
rozmiar czcionki:  A A A

Jan Gutenberg - ojciec książki

2010-08-05 15:48:05
      Nieprawdopodobna ilość nieporozumień wiąże się z osobą Jana Gutenberga. Przez jednych uznawany jest za najwybitniejszą osobowość drugiego tysiąclecia, przez innych za oszusta. Jak by jednak nie było, jeden z najważniejszych wynalazków ludzkości - druk - przypisywany jest właśnie jemu.

     Jan Gutenberg urodził się około 1397 roku w Moguncji, w bogatej rodzinie mieszczańskiej. Jego rodowe nazwisko brzmiało Gensfleisch. Zmienił je później na Gutenberg, od nazwy domu "zum Gutenberg", w którym się urodził i który stanowił własność jego rodziny. W młodym wieku uczył się grawerstwa i złotnictwa. Na skutek sporów między cechami rzemieślniczymi a patrycjatem Moguncji, musiał opuścić miasto. Uciekł do Strasburga (1434 rok), gdzie pracował przez jakiś czas jako złotnik i szlifierz szlachetnych kamieni. Podjął też pierwsze próby "z rzeczami należącymi do druku".
      Próby te pochłonęły wszystkie jego fundusze. Stojąc na progu bankructwa zawiązał spółkę z trzema złotnikami: Drizhenem, Heilmannem i Riffem, którzy w zamian za pomoc finansową mieli być zapoznani z utrzymywaną przez Gutenberga w tajemnicy, sztuką drukarstwa. Spółka przyniosła efekty. Na zamówienie Gutenberga, tokarz Konrad Saspach wykonał prasę drewnianą (przerobiona prasa do tłoczenia winogron). Złotnik Hans Dünne wykonał metalowe stemple, prawdopodobnie z literami. Rozpoczęło się drukowanie książek.
     Niestety, już w 1439 roku Gutenberg stanął przed poważnym problemem. Po śmierci Andrzeja Drizhena, jego bracia wytoczyli Gutenbergowi proces o zwrot 100 dukatów. Gutenberg ucieka ze Strassburga; powraca do Moguncji.
     Kontynuując prace nad swoim wynalazkiem popadł w kłopoty finansowe. Jedyną szansą na dalszą pracę było zaciągnięcie pożyczki. Pieniądze (800 dukatów) znalazł u mogunckiego kupca, Jana Fusta. Efektem pożyczki było zawiązanie z Fustem spółki, który dołożył do interesu kolejne 800 dukatów.
     Lata prób i doświadczeń doprowadziły Gutenberga do skonstruowania aparatu do odlewania czcionek (na nim właśnie polega istota wynalazku Gutenberga), którego głównym elementem była matryca. Wykonanie jej wiązało się z koniecznością wycięcia wypukłego i odwróconego kształtu litery w metalowym stemplu, zwanym patrycą. Odbity patrycą odcisk litery w płycie miedzianej dawał matrycę. Po umieszczeniu jej w aparacie do odlewania i wlaniu stopu, składającego się z ołowiu i cyny, powstawała czcionka.
     Kolejnym istotnym wynalazkiem Gutenberga była drewniana prasa drukarska, wzorowana na prasie do prasowania papieru. Składała się ona z dwóch blatów, ramy ze śrubą i postumentu. Na dolnym, ruchomym blacie umieszczano formę ze składem drukarskim, który smarowano farbą (sadza i pokost) za pomocą skórzanych tamponów, wypchanych końskim włosiem. Po nałożeniu na formę arkusza zwilżonego papieru, podsuwano blat ze składem pod blat górny przymocowany do śruby. Przykręcany śrubą górny blat dociskał papier do składu, odbijając na nim tekst.
     Kiedy po raz pierwszy wykorzystał Gutenberg swój wynalazek - nie wiadomo. Niektórzy badacze uważają, że było to już w roku 1445, kiedy to miał Gutenberg wytłoczyć Księgę Sybilli.
     Wiadomo natomiast z całą pewnością, że w 1452 roku Gutenberg rozpoczął pracę na swoim najsłynniejszym dziełem Biblią 42-wierszową. Prace trwały prawie 3 lata, pierwsze egzemplarze zostały wydrukowane w 1456 roku. Wydrukowano ją w nakładzie 200 egzemplarzy, z których 156 odbito na papierze, a 35 na pergaminie. Do druku Biblii zużył Gutenberg 290 liter gotyckiej tekstury z abrewiacjami, ligaturami i znakami interpunkcyjnymi. Na każdej stronie umieścił dwie kolumny tekstu, z których każda miała 42 wiersze. Wysokość wiersza wynosi 7,2 mm. Na złożenie jednej strony potrzebował średnio 2000 czcionek. Na stronach pozostawiał wolne miejsca na inicjały i tytuły, które miał potem ręcznie wykonać iluminator.
     Biblia była książką drogą. Egzemplarz kosztował 40 guldenów, pergaminowy był o 10 guldenów droższy (za 50 guldenów można było wówczas nabyć stadko krów).
     Spółka Gutenberg - Fust nie trwała długo. W 1455 roku Fust wytoczył Gutenbergowi proces o zwrot pieniędzy. Gutenberg nie był w stanie zwrócić długu. W związku z tym Fust przejął oficynę. Gutenberg wszedł w układy finansowe z Konradem Humery i założył nowy warsztat, w którym wydrukował list odpustowy i dwa kalendarze. Nie przyniosły one jednak Gutenbergowi ani pieniędzy ani sławy.
     Osamotniony, na wpół ślepy Gutenberg stał się nędzarzem. Ostatnie lata życia spędził na dworze arcybiskupa mogunckiego. Zmarł 3 lutego 1468 roku.
     Wiadomość o wynalazku Gutenberga szybko obiegła Europę. W ordonansie króla francuskiego Karola VII, z 4 października 1458 roku, skierowanym do Mikołaja Jensona, poleca mu się, żeby udał się do Moguncji celem zapoznania się ze sztuką drukarską. W tym samym roku lekarz papieża Sykstusa IV, Jan Filip de Lignamine pisał do swego chlebodawcy: "Jakub Gutenberg ze Strassburga z także drugi Fustus, przy pomocy metalowych form, na pergaminie 300 kart przez dzień wykonują w Moguncji mieście niemieckim". W dziele Gaspara Barciciusa, wydanym w 1471 roku zamieszczony został list profesora Sorbony Wilhelma Ficheta: "Niedaleko Moguncji był jakiś Jan, który pierwszy ze wszystkich wynalazł sztukę drukarską, która to sztuka spiżowymi literami tworzy książki czysto i pięknie".
|aza|

Dodaj do ulubionych Dodaj do ulubionych     Poleć artykuł znajomemu Poleć znajomemu     Dodaj swój komentarz Dodaj komentarz
 

Wyślij e-mail rekomendujący ten artykuł

E-mail adresata
 
 
Jan Gutenberg - ojciec książki

Czytaj cały artykuł

 
Twoje Imię i Nazwisko
 
Twój E-mail
 
 

Dodaj swój komentarz do artykułu.
 
Komentarz
 
Autor
 
 
Wasze komentarze
Jeszcze nie skomentowano powyższego artykułu.
Wszystkie komentarze są własnością ich autorów. Autor ponosi pełną odpowiedzialność za treść wpisu. Jeżeli wynikną z tego konsekwencje prawne, redakcja może przekazać wszelkie informacje stronom zainteresowanym na temat danego użytkownika oraz pomóc w jego zlokalizowaniu.
Szukaj 
 
Twój Profil
Login
 
Hasło
 
 
Wpisz swój adres e-mail, który podałeś przy rejestracji.
E-mail
 
Szukamy Przyjaciół Książek
Jeśli jesteś zainteresowany współtworzeniem społeczności czytelniczej naszego portalu...
 
 
Nasza ankieta
Kto jest najwybitniejszym autorem kryminałów z okresu PRL ?
 
 
O firmie   Współpraca   Redakcja   Polityka prywatności   Kontakt
Copyright © 2014 Przeczytane Książki. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Projekt i realizacja L77